Trong kỳ thi học sinh giỏi lớp 12 cấp thành phố năm nay, đề thi môn Ngữ văn tại TP.HCM đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của giáo viên và học sinh bởi cách tiếp cận sáng tạo. Tình huống mở đầu yêu cầu thí sinh “chứng minh mình không phải là robot” thông qua hình ảnh mã captcha – một thao tác quen thuộc trên môi trường internet – đã tạo nên bất ngờ thú vị, đồng thời gợi mở nhiều suy tư về bản chất và giá trị của con người trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ.
Tình huống “xác minh con người” trong đề thi: Cách tiếp cận mới trong đánh giá năng lực Ngữ văn
Sáng ngày 4/3, khi bước vào phần đọc đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 của TP.HCM, nhiều thí sinh bất ngờ khi những dòng đầu tiên của đề bài được thiết kế như một tình huống truy cập vào hệ thống trực tuyến. Đề thi gợi ra bối cảnh quen thuộc với người dùng internet: để bắt đầu làm việc, người dùng phải xác minh mình là con người bằng cách nhập mã captcha – một bước kiểm tra phổ biến nhằm phân biệt người thật với robot.
Tình huống giả định này được đặt trong khung ngữ cảnh đối thoại ngắn, sau đó yêu cầu thí sinh thực hiện thao tác “xác minh không phải robot” như khi đăng nhập vào một trang web. Từ trải nghiệm tưởng chừng đơn giản đó, đề bài mở ra một vấn đề mang tính triết lý: việc phải chứng minh mình là con người trước máy móc gợi ra nhiều suy nghĩ về bản chất và giá trị của con người trong thời đại công nghệ.
Sau phần dẫn nhập, đề thi cung cấp hai đoạn ngữ liệu và yêu cầu thí sinh phân tích những yếu tố tạo nên “con người đích thực”. Từ đó, thí sinh lựa chọn một giá trị tiêu biểu để bàn luận, đồng thời liên hệ với ý nghĩa của “niềm kiêu hãnh làm người” trong đời sống hiện đại.
Thục Nhi, học sinh Trường THPT Vĩnh Lộc B (xã Tân Vĩnh Lộc), cho biết em khá bất ngờ khi đọc phần mở đầu của đề thi. Theo nữ sinh, cách đặt vấn đề giống như một câu lệnh khi truy cập website khiến em “sững lại” trong vài giây trước khi bắt đầu phân tích nội dung. Dù vậy, Nhi đánh giá đề thi mang tính thời sự và gợi mở nhiều ý tưởng.
“Tuy ngữ liệu khá dài và cần thời gian đọc kỹ để hiểu rõ, nhưng đề bài giúp em có nhiều hướng triển khai. Khó nhất là phải sắp xếp các luận điểm sao cho logic và thuyết phục,” Nhi chia sẻ.
Giá trị con người trong thời đại công nghệ: Đề thi gợi mở nhiều suy tư học thuật
Theo nhận định của nhiều giáo viên Ngữ văn tại TP.HCM, đề thi năm nay thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ trong cách đặt vấn đề. Cô Nguyễn Trần Hạnh Nguyên – Tổ trưởng Ngữ văn Trường THPT Trưng Vương – cho biết phản ứng đầu tiên của cô khi đọc đề là “bất ngờ đến giật mình”.
Theo cô Nguyên, TP.HCM vốn được biết đến với các đề thi Ngữ văn có tính sáng tạo và gợi mở cao, song việc đưa hình ảnh captcha vào đề thi học sinh giỏi là một bước tiếp cận mới mẻ, vừa gần gũi với đời sống số vừa mang chiều sâu triết lý.
Cô Hồ Lê Thanh Hà – Tổ trưởng Ngữ văn Trường THPT Phú Nhuận – cho rằng cả hai yêu cầu của đề thi đều xoay quanh vấn đề cốt lõi: giá trị của con người trong bối cảnh xã hội hiện đại. Khi công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, câu hỏi làm thế nào để con người làm chủ công nghệ mà không đánh mất bản sắc nhân văn trở nên đặc biệt thời sự.
Theo cô Hà, đề thi không chỉ kiểm tra kiến thức văn học mà còn yêu cầu thí sinh có vốn hiểu biết xã hội, khả năng tư duy độc lập và năng lực liên hệ thực tiễn. Với thời gian làm bài 120 phút, học sinh cần biết chắt lọc ý tưởng, xây dựng hệ thống lập luận chặt chẽ và lựa chọn dẫn chứng phù hợp.
Từ góc độ sư phạm, nhiều giáo viên đánh giá đề thi năm nay có tính phân hóa cao, phù hợp với mục tiêu của kỳ thi học sinh giỏi. Cách đặt vấn đề mới mẻ cũng đặt ra yêu cầu đổi mới trong phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá tại nhà trường, không chỉ đối với học sinh giỏi mà với toàn bộ quá trình dạy học môn Ngữ văn.
Kỳ thi học sinh giỏi lớp 12 cấp thành phố năm nay thu hút hơn 9.000 học sinh tham gia ở 11 môn thi. Trong đó, môn Tiếng Anh có số lượng thí sinh đông nhất với khoảng 1.200 em, tiếp đến là Toán và Ngữ văn với hơn 1.000 thí sinh mỗi môn. Theo quy định, tỷ lệ giải nhất, nhì, ba lần lượt chiếm khoảng 5%, 20% và 35% tổng số thí sinh dự thi; riêng học sinh đạt giải nhất được thành phố trao thưởng 12 triệu đồng.
Tổng thể, đề thi Ngữ văn năm nay không chỉ gây ấn tượng bởi hình thức sáng tạo mà còn mở ra không gian suy tư sâu sắc về bản chất con người trong thời đại số. Đây được xem là minh chứng cho xu hướng đổi mới trong đánh giá năng lực học sinh, khi đề thi không chỉ yêu cầu kiến thức mà còn khuyến khích tư duy độc lập và khả năng phản biện trước những vấn đề của đời sống đương đại.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
